Maagklachten

[gem_divider margin_top=”-80″]

Maagklachten

Het is misschien een schrale troost, maar u bent zeker niet de enige met maagklachten. Eén op de drie Nederlanders heeft er geregeld last van. Wie last heeft van z’n maag, denkt vaak dat het ligt aan te veel of verkeerd eten. Of bijv. aan spanningen of te veel maagzuur. Vaak geeft u uzelf de schuld. U hoopt dat het vanzelf overgaat of halen een middeltje bij de apotheek of drogist of probeert ermee te leren leven en leggen u er maar bij neer. De oorzaak van maagklachten of brandend maagzuur is echter een andere dan u denkt. Het is lang niet altijd uw eigen schuld en er is vaak wat aan te doen. Daarom is het niet goed om te lang te blijven tobben met allerlei huismiddeltjes.

Maagklachten
[gem_divider margin_top=”-100″][gem_textbox content_background_color=”#ffffff”][gem_list type=”square” color=”4″]Inhoud van deze pagina

  • Wat gebeurt er in de maag?  
  • Wat voor soort maagklachten zijn er?  
  • Wat is brandend maagzuur?  
  • Hoe ontstaat een maagzweer?  
  • Wat kunt u niet nemen als u maagklachten heeft?    
  • Rusten en bewegen  
  • Medicijnen    
  • Wanneer moet u naar de huisarts?  
  • Eens maagklachten betekent niet altijd maagklachten  
  • Meer informatie  
[/gem_list][/gem_textbox]

Wat gebeurt er in de maag?

De maag is zeer rekbaar. Zonder eten is de maag helemaal plat. Als u net een maaltijd heeft gegeten is de maag ongeveer 30 cm lang. De maag kan wel drie tot vier liter water bevatten. In de maagwand zitten sterke spieren die het voedsel goed kneden en voortbewegen. Kneden is belangrijk om voedsel te vermalen en het maagsap erdoor te mengen. Voortbewegen is belangrijk om het voedsel naar het onderste deel van de maag te duwen. Zo blijven voedsel en maagsap niet te lang in de maag. Van de meeste bewegingen van de maag merkt u niets. De maag is hard aan het werk zonder dat u daar iets van voelt. Soms, als uw maag leeg is, hoort u het wel knorren of rommelen. De maag is dan flink in beweging. Een gewone maaltijd heeft na ongeveer 3 uur de maag verlaten. Hoe vetter de maaltijd, hoe langer deze in de maag blijft. Het voedsel doet er meer dan 1 dag over om het lichaam te verlaten. In uw maag bevindt zich maagsap. Maagsap is nodig om het voedsel te verteren en zorgt ervoor dat het voedsel in de maag niet bederft of gaat gisten. De maag produceert ongeveer 1,5 liter maagsap per dag. Dit is geen continu proces.
De productie komt op gang als we eten zien, ruiken, proeven of kauwen. Maagsap bestaat onder andere uit zoutzuur, een erg sterk zuur. Het kan gemakkelijk een gat in een stuk papier branden. Gezonde magen zijn hier goed tegen beschermd, omdat er een dikke laag slijm op de maagwand zit. De gevoelige slokdarmwand kan niet tegen het zure maagsap. Daarom voorkomt een kringspier tussen de slokdarm en de maag dat de zure maaginhoud terug kan stromen in de slokdarm.

Wat voor soorten maagklachten zijn er?

Een gezonde maag is een echte krachtpatser. Maar zelfs een gezonde maag kan soms van streek raken. Er zijn allerlei verschillende maagklachten. De meest genoemde zijn: een opgeblazen gevoel, brandend maagzuur, pijn achter het borstbeen, zeurende pijn in de maagstreek, opboeren, misselijkheid en de neiging om te braken. In veel gevallen is er geen duidelijke oorzaak van maagklachten aan te wijzen.
Het kan zijn dat u een luie maag heeft. De maag is dan te lang bezig met verteren van het voedsel. We weten dat het vaak voorkomt, maar niet precies wat de oorzaak is. Het is bekend dat als we onder spanning staan, de maag langzamer werkt dan normaal. Stress zorgt er voor dat de maag meer zuur gaat produceren. Ook is bekend dat vet voedsel de maag langzamer laat werken.

Wanneer we een tijd niet gegeten hebben, maken de maag en de darmen vaak een rommelend geluid. Dit komt door krachtige samentrekkingen van het maagdarmkanaal. Rommelen kan ook ontstaan als we te veel lucht inslikken bij het eten. ledereen slikt lucht in bij het eten, maar de één doet dat meer dan de ander. De lucht komt bij opboeren weer naar buiten. Dat is dus heel normaal. Bij het opboeren komt er vaak ook een beetje maagsap mee naar boven. Dat is niet gevaarlijk, maar kan op de lange duur de wand van de slokdarm wel irriteren. Sommige mensen hebben last van brandend maagzuur. Dit komt dan doordat het maagzuur terugvloeit in de slokdarm.

Wat is brandend maagzuur?

Brandend maagzuur is een schrijnend, branderig gevoel vlak boven de maag, achter het borstbeen en soms in de keel. Sommige mensen voelen het als een drukkend of knijpend gevoel achter het borstbeen. De oorzaak is het zure maagsap dat in de gevoelige slokdarm komt. Andere namen voor brandend maagzuur zijn zuurbranden of reflux-klachten (reflux = terugstromen). Alles wat wij via de mond tot ons nemen gaat door de slokdarm naar de maag. De slokdarm heeft een ‘aansluiting’ op de maag, die juist onder ons middenrif zit. De spieren van het middenrif zorgen ervoor dat maagzuur en voedsel (dat in de maag zit), niet gemakkelijk terug kunnen naar de slokdarm. Het maagzuur doet in de maag z’n werk en als het voedsel daar voldoende is verteerd, gaat het door de dunne darm.
Soms is er iets mis met de slokdarm sfincter – de ‘portier’ tussen maag en slokdarm -; dit treedt op bij een zogenaamde maagbreuk. Het gat waardoor de slokdarm naar de maag loopt is dan te wijd. De oorzaak hiervan is niet bekend. Dikke mensen en zwangere vrouwen hebben er vaker last van, omdat de druk in de buik groter is dan normaal. Er is dan minder ruimte voor de maag.
Iedereen heeft wel eens last van brandend maagzuur. Daar hoeven we ons geen zorgen over te maken. Als u er vaker of regelmatig last van heeft, is het anders. De slokdarm kan dan geïrriteerd of soms zelfs ontstoken raken. Als dit het geval is, of als u regelmatig ’s nachts wakker wordt van brandend maagzuur is het verstandig naar uw huisarts te gaan.

Hoe ontstaat een maagzweer?

Stress heeft invloed op de werking van de maag, maar is niet de oorzaak van de klachten. Sinds kort weten we dat een bepaalde bacterie een grote rol speelt bij het ontstaan van maagzweren. Deze bacterie heet Helicobacter pylori.
Het maagslijmvlies kan ook minder sterk worden door bijvoorbeeld het gebruik van bepaalde medicijnen, of veelvuldig gebruik van sommige pijnstillers. Soms is het een combinatie van oorzaken. Als de weerstand van het maagslijmvlies afneemt, gaat het maagsap op bepaalde plekken inwerken op de maagwand. Zo kan de maagzweer ontstaan. Bij een maagzweer is er vaak een drukkende, zeurderige pijn. Vaak tijdens of kort nà de maaltijd. De pijn kan ook hevig of stekend zijn. Andere klachten zijn opboeren, misselijkheid en braken.
Het is overigens niet altijd de maag die zweertjes heeft. Eigenlijk komt het veel vaker voor dat iemand een zweertje heeft aan de twaalfvingerige darm. De twaalfvingerige darm is het allereerste stukje dunne darm, direct na de maag.
De klachten zijn vergelijkbaar met een maagzweer, alleen de plaats is anders. De pijnklachten komen nu meestal pas twee uur na de maaltijd. Iets eten of drinken kan deze pijn doen verminderen.

Wat kunt u niet nemen als u maagklachten heeft?

Er is een aantal algemene adviezen bekend om maagklachten te verminderen. Van een aantal producten is bekend dat sommige mensen er last van krijgen: koffie, alcohol, chocolade, pepermunt, dille, gasvormende producten, vet voedsel, ijskoude en zure dranken. Als dat bij u het geval is, dan kunt u deze producten beter (tijdelijk) niet meer gebruiken. Dat geldt ook voor sterk gekruid eten. Het is niet schadelijk, maar stop ermee als u klachten krijgt. Ook met melk drinken moet u een beetje opletten als u regelmatig brandend maagzuur hebt. Het is gezond om elke dag zo’n 2 glazen melk te drinken. De kalk en eiwitten in melk stimuleren de productie van maagsap. Het drinken van melk geeft dus even verlichting voor brandend maagzuur. De melk neutraliseert het maagsap dus tijdelijk. Vezelrijke voeding is over het algemeen goed voor mensen met maagklachten. Vezelrijke voeding blijft langer in de maag. Het maagsap heeft veel ‘werk’ aan een vezelrijke maaltijd, waardoor het minder snel de maagwand kan aantasten.
Sommige mensen roken ‘tegen de zenuwen’. Het is echter een misverstand te denken dat deze verminderde stress uw maag helpt. Roken irriteert het maagslijmvlies en verslapt de sfincter, de portier tussen slokdarm en maag. Ook alcohol irriteert het slijmvlies in de maag en slokdarm. Het stimuleert de produktie van maagsap. Drink daarom alcoholhoudende dranken het liefst helemaal niet of anders tijdens de maaltijd. Mensen met maagklachten kunnen de combinatie van koffie en alcohol beter vermijden.

Rusten en bewegen

Spanning en stress hebben invloed op maagklachten. De maag maakt dan meer maagsap. Ontspanningsoefeningen kunnen helpen om tot rust te komen. Verder is het goed om gespannen situaties te vermijden en voor voldoende nachtrust te zorgen. Let dan wel op. Want als u ligt, ’s nachts als u slaapt, kan het maagsap gemakkelijker in de slokdarm stromen. Zeker als de sfincter tussen de slokdarm en de maag niet meer goed werkt en u hierdoor last hebt van brandend maagzuur. Probeer daarom minder plat te liggen door het hoofdeinde van uw bed zo’n 10 cm hoger te zetten. Direct na het eten is het beter om helemaal niet te gaan liggen, maar rechtop te blijven zitten. Ook bij voorover buigen kan maagsap in de slokdarm en zelfs in de keel komen. Zak daarom bij het bukken met een rechte rug door de knieën.

Medicijnen?

Zowel bij de drogist als bij de apotheek kunt u verschillende middelen verkrijgen die uw maagklachten verlichten. Deze middelen werken niet allemaal op dezelfde manier. Sommige stimuleren de werking van uw maag, andere geven een schuimlaag of binden het maagzuur. Veel mensen zijn hier tijdelijk goed mee geholpen. Gebruikt u deze middelen echter geregeld, met andere woorden uw klachten houden over langere tijd aan, dan is het verstandig uw huisarts te raadplegen. Uw huisarts kan u helpen bij het achterhalen van de oorzaak van uw klachten en het vaststellen van de voor u juiste therapie. Hierbij kan hij kiezen uit een nog breder scala van medicijnen. Naast genoemde middelen kan hij overwegen u een medicijn voor te schrijven, dat de maagzuurproduktie remt. Hierin is onderscheid te maken in de meer klassieke zuurremmers en de effectievere zuurpompremmers. Uw huisarts weet daar alles van.

Wanneer moet u naar de huisarts?

Als de maagklachten regelmatig terugkomen, of als hevige pijn niet verdwijnt, kunt u het beste naar uw huisarts. Ook bij de volgende klachten is het beter om naar de huisarts te gaan:

  • als het voedsel in de slokdarm niet wil zakken;
  • bij regelmatig overgeven bij onverklaarbare vermagering;
  • als de ontlasting zwart gekleurd is;
  • bij hevige, langer durende pijnklachten.

Aan de hand van de beschrijving van uw klachten, kan uw huisarts nagaan wat er met uw maag aan de hand is. Het is dus belangrijk dat u alles over uw klachten vertelt en ook of u maagtabletten slikt. De huisarts kan niet in uw maag kijken, maar weet uw klachten vaak wel goed te plaatsen. Bij onduidelijkheid of onzekerheid is nader onderzoek nodig. Als de huisarts niet weet wat er aan de hand is met uw maag of als de medicijnen niet helpen, kan hij u doorverwijzen naar een specialist in het ziekenhuis. Daar kan bijvoorbeeld met een gastroscopie – een maagkijkonderzoek – in uw maag worden gekeken hoe het er daar uitziet.

Eens maagklachten betekent niet altijd maagklachten!

Veel maagklachten zijn op te lossen met een aantal leefregels en voedingsadviezen. Daarnaast zijn er goede medicijnen die maagklachten kunnen genezen. Eens maagklachten betekent dus niet dat u de rest van uw leven ‘maagpatiënt’ zult blijven. Hieronder volgen een aantal tips.

  • Meer tijd nemen om te eten en met meer regelmaat helpt in sommige gevallen al.
  • Wie van grote borden eten houdt, doet er verstandig aan de hoeveelheden (per keer) te verminderen en een keertje (of zelfs vaker) per dag extra te eten.
  • Goed kauwen moet, erg heet of koud eten en drinken is fout. ’s Avonds laat eten is ook slecht voor de (gevoelige) maag; liefst wel drie uur tussen de laatste maaltijd en het slapen. Bepaalde soorten voedsel -vooral als het gekruid of scherp is – geven meestal de klachten. Dat kan per mens verschillen en moet dus persoonlijk worden uitgeprobeerd.
  • (Sterke) koffie en thee, maar ook alcohol en koolzuurhoudende (fris)dranken zijn af te raden, evenals roken. Vaak is vet eten een extra belasting voor de spijsvertering.
  • Spanningen van alledag kunnen ook ‘op de maag’ werken; praat de problemen van u af. In veel gevallen zit het “overgewicht” (vaak het ‘buikje’ of een ‘hoge maag’) de maag en slokdarm letterlijk in de weg.
  • Bij brandend maagzuur in de slokdarm kan het dan helpen om:
    – Wat meer rechtop slapen (kussen extra of bed iets omhoog).
    – Na het eten niet (plat) te gaan liggen.

Meer informatie?

Wilt u meer weten over spijsverteringsziekten, dan kunt u terecht bij de Maag Lever Darm Stichting. Deze stichting is de Nederlandse organisatie op het gebied van alle spijsverteringsaandoeningen. Het werkterrein omvat wetenschappelijk onderzoek naar spijsverteringsziekten en het geven van voorlichting. In nauwe samenwerking met patiëntenorganisaties behartigt de Maag Lever Darm Stichting de belangen van patiënten met maag-, lever- en darmziekten.

De Maag Lever Darm Stichting krijgt geen geld van de overheid en is voor haar werk afhankelijk van giften uit de bevolking. Er zijn brochures verkrijgbaar over verschillende soorten darm- en maagklachten. U kunt deze brochures opvragen bij:

De Maag Lever Darm Stichting
https://www.mlds.nl/
Postbus 430
3430 AK in Nieuwegein
Telefoon: 030-60 55 881

De Maag Lever Darm Stichting heeft ook een informatielijn voor vragen over spijsverteringsproblemen. Op maandag t/m donderdag tussen 15.00 en 17.00 uur kunt u bellen, telefoon: 030-60 55 881.